სოციალურ ქსელში ნაჩვენები ვიდეო, სადაც მანქანების კოლონა და ბევრი ადამიანი ჩანს, თურქეთში ერდოღანის წინააღმდეგ მიმდინარე მასობრივ პროტესტს არ უკავშირდება
2025 წლის 19 მარტს თურქული ოპოზიციის ლიდერი და სტამბულის მერი, ექრემ იმამოღლუ 2028 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში კანდიდატად დარეგისტრირებამდე რამდენიმე დღით ადრე დააკავეს, რასაც თურქეთში საპროტესტო აქციები მოჰყვა. სტამბოლის მერი, რომელიც თურქეთის ამჟამინდელი პრეზიდენტის, რეჯეფ თაიფ ერდოღანის მთავარი კონკურენტია, კორუფციის ბრალდებით დააკავეს. მას ბრალი „ტერორისტულ ჯგუფთან“ თანამშრომლობაშიც ედება. თუმცა კრიტიკოსთა ნაწილი მის დაკავებას პოლიტიკურად მოტივირებულად აფასებს.
ხელისუფლებამ დიდ ქალაქებში – სტამბულში, ანკარასა და იზმირში – საპროტესტო დემონსტრაციების 5-დღიანი აკრძალვა დააწესა, თუმცა ათეულობით ქალაქში საპროტესტო შეკრებები მაინც გაიმართა. შეკრებილები პოლიციამ ცრემლსადენი გაზით და რეზინის ტყვიებით დაშალა. 2025 წლის 25 მარტის მდგომარეობით დაკავებულია 1133 ადამიანი.
ამის ფონზე სოციალურ ქსელში თურქეთში მიმდინარე მოვლენების ამსახველი ვიდეოები და ფოტოები ხშირად ვრცელდება. თუმცა კადრების ნაწილი თურქეთს არ უკავშირდება. მაგალითად, Facebook-მომხმარებლებმა გამოაქვეყნეს ვიდეო (ბმული 1, 2, 3), სადაც ადამიანების და მანქანების გრძელი კოლონა ჩანს. პოსტების ავტორების მტკიცებით, ვიდეო თურქეთში, მიმდინარე პროტესტიდანაა (დაარქივებული ვიდეო).
სინამდვილეში, ვიდეო 2024 წლიდან იძებნება და საჯაროდ ხელმისაწვდომი წყაროების მიხედვით, ის აღმოსავლეთ ტიმორში არის გადაღებული. შესაბამისად, მას თურქეთში 2025 წელს 19 მარტიდან დაწყებულ საპროტესტო ტალღასთან კავშირი არ აქვს.
კერძოდ, 2024 წლის 10 სექტემბერს აღმოსავლეთ ტიმორს, რომელიც აზიაში, მალაის არქიპელაგის სამხრეთში მდებარეობს, რომის პაპი ეწვია. ვატიკანის ინფორმაციით, მესას მოსახლეობის დაახლოებით ნახევარი – 600 000 ადამიანი დაესწრო. ამ მოვლენის შემდეგ, ვიდეოგრაფმა rey.marques-მა Tiktok-ზე 11 სექტემბერს ვიდეო გამოაქვეყნა, რომელშიც უმეტესად თეთრ ტანსაცმელში ჩაცმული მრავალი ათასი ადამიანის მსვლელობა ჩანს. ვიდეოს აღწერაში მითითებულია ისეთი სიტყვები, როგორიცაა „timor“ (ტიმორი), „katolikroma“ (კათოლიკე ქრისტიანი), „pausfransiskus“ (პაპი ფრანცისკე), „timorleste“ (აღმოსავლეთ ტიმორი), რაც მიანიშნებს, რომ ვიდეო სწორედ პაპის 10 სექტემბრის მესას უკავშირდება და მესაზე შეკრებილ ადამიანებს ასახავს.
ფოტო: კადრი 2024 წლის 11 სექტემბერს Tiktok-ზე გამოქვეყნებული ვიდეოდან
სწორედ აღნიშნული ვიდეო დაუკავშირეს Facebook-ანგარიშებმა თურქეთში მიმდინარე საპროტესტო აქციებს.
ამდენად, მტკიცება, რომ ვიდეო თურქეთში მიმდინარე პროტესტს ასახავს, მცდარია. ის საჯაროდ ხელმისაწვდომ წყაროებში 2024 წლის 11 სექტემბერს იძებნება და აღმოსავლეთ ტიმორში რომის პაპის ვიზიტს უკავშირდება.
