ღია წყაროებში არ იძებნება ბილ გეითსის ციტატა წყლის დეფიციტის გამო მოსალოდნელ მილიარდობით გარდაცვლილთან დაკავშირებით
მოკლედ საკითხავი
ქართულ სოციალურ ქსელში გავრცელდა ბილ გეითსის ვიდეო და მისი კომენტარების ინტერპრეტაცია.
ინტერპრეტაცია არ ემთხვევა იმ სიტყვებს, რასაც გეითსი ვიდეოში ამბობს.
არ დასტურდება, რომ ვიდეოში არსებული ციტატა ბილ გეითსმა შესაბამის ინტერვიუში მართლაც გააჟღერა.
ქართულ ფეისბუქ სივრცეში გავრცელდა ვიდეო, სადაც, სავარაუდოდ, ასახულია ამერიკელი მილიარდერისა და ფილანტროპის, ბილ გეითსის კომენტარები წყლის დეფიციტთან და ამის მიერ გამოწვეულ გარდაცვალებებთან დაკავშირებით (დაარქივებული ბმული). ვიდეოს გამავრცელებელს ვიდეოსთან ერთად გამოქვეყნებული აქვს საკუთარი კომენტარი, რომელშიც ის ამტკიცებს, რომ ბილ გეითსს სურს 2027 წლისთვის [სავარაუდოდ მსოფლიო] მოსახლეობა 1 მილიარდით შეამციროს და ის ამ დღის წესრიგს უკვე აღარც მალავს.
პირველ რიგში უნდა ითქვას, რომ ქართულ ფეისბუქ სივრცეში ვიდეოს გამავრცელებლის ვერსია არ ემთხვევა ვიდეოში მოცემულ კომენტარებს. ვიდეოში ბილ გეითსი ამბობს, რომ წყლის დეფიციტი შეიძლება იქცეს ყველაზე დიდი ადამიანური დანაკარგის წყაროდ, რაც მსოფლიოს ოდესმე უნახავს და მსხვერპლმა შეიძლება მილიარდობით ადამიანს მიაღწიოს. გეითსის მიხედვით, ხალხის უსაფრთხოების უზრუნველყოფა მხოლოდ აშშ-ის წყლის რეზერვებში ინვესტირებით შეიძლება მოხერხდეს. ვიდეოს ბოლოში ვხედავთ კრიპტოვალუტა United States Water Reserve (USWR)-ის ზრდის გრაფს, რაც მიუთითებს თითქოს გეითსმა ეს კომენტარები მხოლოდ იმიტომ გააკეთა, რომ აღნიშნულ კრიპტოვალუტაში ინვესტირების მოტივაცია შეექმნა და შემდგომ ამისგან თვითონ ეხეირა. მიუხედავად საკმაოდ დამაბნეველი სახელისა, The United States Water Reserve (USWR) უბრალოდ კრიპტოვალუტაა და არა აშშ-ის რაიმე ოფიციალური სტრუქტურა, რომელიც წყლის მართვაზე ან შენახვაზეა პასუხისმგებელი. აშშ-ს მსგავსი სახელობის ოფიციალური ინსტიტუცია არ აქვს.
ზემოთაღნიშნულიდან უნდა შევნიშნოთ, რომ ვიდეოში ბილ გეითსი არ ამბობს, რომ მას სურს მილიარდობით მსხვერპლი და თანმდევი მსოფლიო მოსახლეობის შემცირება. ამის ნაცვლად ის ამბობს, რომ მსხვერპლს წყლის დეფიციტი გამოიწვევს. კომენტარებში არსადაა ნახსენები 2027 წელი, თუმცა ვიდეოზე თანდართულ წარწერაში ეს წელი მოხსენიებულია და სავარაუდოდ სწორედ აქედან აქვს აღებული მტკიცება ვიდეოს ქართულ ფეისბუქ სივრცეში გამავრცელებელსაც.
ბილ გეითსის ვიდეოში ასახული კომენტარების უცნაური ხასიათიდან და მათი კრიპტოვალუტასთან კავშირიდან გამომდინარე, გადავწყვიტეთ შეგვემოწმებინა სად, რა კონტექსტში და მართლა გააჟღერა თუ არა გეითსმა მსგავსი მტკიცებები.
ვიდეოდან აშკარაა, რომ გეითსი ინტერვის აძლევს სავარაუდოდ ამერიკულ ან ინგლისურენოვან ტელევიზიას. ღია წყაროებში მსგავსი ინტერვიუს ძიებამ მიგვიყვანა ბილ გეითსის 2025 წლის 28 ოქტომბრის ექსკლუზიურ ინტერვიუმდე ამერიკულ სატელევიზიო არხ CNBC-სთან. ინტერვიუში გეითსის ჩაცმულობა და მის უკან არსებული ფონი ზუსტად ემთხვევა ქართულ ფეისბუქ სივრცეში გავრცელებულ ვიდეოს.
ინტერვიუში გეითსი ნამდვილად საუბრობს კლიმატის ცვლილებაზე, თუმცა აშკარაა, რომ საუბარი ეხება მის მიერ იმავე დღეს გამოქვეყნებულ წერილს, რომელშიც, სხვადასხვა დამკვირვებლის აღქმით, გეითსმა კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებით საკუთარი პოზიცია შეარბილა.
ინტერვიუს სრული ვერსიის (მათ შორის მეორე ნაწილის, რომელიც ხელოვნურ ინტელექტს ეხება) გაცნობით აშკარა ხდება, რომ გეითსი წყლის დეფიციტზე არ საუბრობს და არც მილიარდობით მოსალოდნელ მსხვერპლს არ ახსენებს. ასევე არსადაა საუბარი კრიპტოვალუტა United States Water Reserve (USWR)-ის შესახებ. ღია წყაროებში გეითსის მსგავსი კომენტარების ძიება არ გვაძლევს რაიმე სარწმუნო შედეგს. ვხვდებით მხოლოდ ქართულ ფეისბუქ სივრცეში გავრცელებული ვიდეოს ანალოგებს სხვადასხვა სოციალურ ქსელებში. ამის საპირწონედ არ გვხვდება სტატიები ავტორიტეტული საერთაშორისო მედია ორგანიზაციებისგან. ბილ გეითსს მსგავსი კომენტარები მართლაც რომ გაეკეთებინა, მოსალოდნელია, რომ ეს სენსაციად იქცეოდა და ამის შესახებ ბევრი მედია წყარო დაწერდა. აღნიშნულის გათვალისწინებით, მივდივართ დასკვნამდე, რომ ბილ გეითსის ქართულ ფეისბუქ სივრცეში გავრცელებული კომენტარების სავარაუდოდ გრაფიკულად ან ხელოვნური ინტელექტითაა დამუშავებული, CNBC-სთან მის ინტერვიუზე დაყრდნობით.
