ესტონეთში მიღებული საკანონმდებლო ცვილების შესახებ ინფორმაცია მანიპულაციურად ვრცელდება

ესტონეთის პარლამენტმა პოლიტიკური პარტიების შესახებ აქტში ცვლილებები შეიტანა. სოციალურ ქსელ „ფეისბუქში“ მომხმარებლები ამ ცვლილებებს საქართველოში მიღებულ კანონებთან აიგივებენ და პარალელს ავლებენ 2024 წლის გაზაფხულიდან დღემდე უცხოური დაფინანსების წინააღმდეგ მიღებულ კანონებსა და ესტონეთში დამტკიცებულ კანონპროექტს შორის. ერთ-ერთი მომხმარებელი პოსტს აქვეყნებს შემდეგი შინაარსით: „ეს "ლუჩული კანონი" არ გეგონოთ, ეჩტონულია, ცაჰკნასია. დავასანქციროთ!“

სინამდვილეში აღნიშნული ანალოგია შეცდომაში შემყვანია. პირველ რიგში უნდა აღინიშნოს, რომ საქართველოში მოქმედი კანონმდებლობა პოლიტიკური გაერთიანებების შესახებ უცხო ქვეყნის მოქალაქეებისაგან დაფინანსების მიღებას ისედაც კრძალავდა. მაგალითად, საქართველოს ორგანულ კანონს მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანების შესახებ (2023 წლის 15 დეკემბრის მდგომარეობით), მუხლი 26 ცალსახად განსაზღვრავს, რომ შემოწირულობის მიღება საქართველოს მოქალაქეობის არმქონე პირისაგან (ასევე იურიდიული პირისაგან, მიუხედავად მისი რეგისტრაციის ქვეყნისა) და სხვა სახელმწიფოს ხელისუფლების სისტემის შემადგენელი სუბიექტისაგან დაუშვებელია. მეტიც, კანონი პარტიებს სესხის აღების უფლებასაც მხოლოდ საქართველოს კომერციული ბანკებისგან აძლევს. შესაბამისად, 2023 წლის ბოლოს, ე.წ. რუსული კანონის, აგენტების რეგისტრაციის აქტისა თუ სხვა კანონების მიღებამდე მოქმედი რედაქციაც კი, პოლიტიკურ პარტიას უკრძალავდა უცხოური დაფინანსების მიღებას.

ე.წ. „რუსული კანონი“, რომელთანაც სოციალურ ქსელში გავრცელებულ პოსტში პარალელს ავლებს პოსტის ავტორი, შეეხებოდა არა პოლიტიკურ პარტიებს, არამედ არასამთავრობო ორგანიზაციებსა და მედიებს. გამჭვირვალობის კანონი, აგენტების რეგისტრაციის აქტი, ცვლილებები გრანტების შესახებ კანონში, მაუწყებლობის შესახებ კანონში და სხვა ბოლო 2 წლის განმავლობაში მიღებული საკანონმდებლო ინიციატივები სწორედ ქართული სამოქალაქო ორგანიზაციებისა და მედიების წინააღმდეგ მიღებული კანონებია და მათ ნებისმიერ უცხოურ დაფინანსებაზე წვდომას უზღუდავს. ამით, მაგალითად ვენეციის კომისიის დასკვნის მიხედვით, ფაქტობრივი გაქრობის საფრთხის წინაშე აყენებს კრიტიკულად განწყობილ სამოქალაქო ორგანიზაციებსა და დამოუკიდებელ მედიას.

ესტონეთში მიღებული საკანონმდებლო ცვლილების ავტორები, ცვლილების შინაარსს შემდეგნაირად ასაბუთებენ - ვინც პოლიტიკურ პარტიას აფინანსებს, მას უნდა შეეძლოს პოლიტიკაში მონაწილეობაც, მისცეს ხმა ან თავად იყოს არჩეული თანამდებობაზე, ხოლო ასეთები ესტონეთისა და ევროკავშირის მოქალაქეები არიან. შესაბამისად, ესტონეთში მიღებული ეს კონკრეტული ცვლილება ეხება პოლიტიკურ პარტიებს და კრძალავს მათ დაფინანსებას, რაც საქართველოში ისედაც აკრძალული იყო. კანონი ასევე განსაზღვრავს ცნებას „მესამე სახელმწიფო“, ის არ ეხება ევროკავშირის წევრი ქვეყნების მოქალაქეებს და დამიზნებულია ესტონურ პოლიტიკაში მტრული სახელმწიფოს ჩარევის შეზღუდვის წინააღმდეგ. ამრიგად, მისი საქართველოში მიღებულ კანონებთან შედარება მანიპულაციურია და მკითხველი შეცდომაში შეჰყავს.